Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2009

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Ένας από τους κυριότερους μοχλούς για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία είναι η απασχόληση, σε συνδυασμό βέβαια με την εκπαίδευση, η οποία παρέχει τα εφόδια για την εύρεση θέσης εργασίας.

Στον τομέα της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία, οι παρεμβάσεις της πολιτείας καθυστέρησαν αρκετά και μόλις κατά τα 30 τελευταία χρόνια παρατηρείται μια προσπάθεια ενίσχυσης του κανονιστικού πλαισίου με τους νόμους 963/1979,1648/1986 και 2643/1998 - ο τελευταίος βρίσκεται ακόμα σε ισχύ. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι όλες οι νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο την προάσπιση του διακαιώματος στην εργασία των ατόμων με αναπηρία εντάσσονται στα μέτρα κοινωνικής εργασίας και για άλλες ομάδες πληθυσμού. Δεν υφίστασται, δηλαδή, εξειδικευμένη πολιτική για την απασχόληση των ΑμεΑ, αλλά οι όποιες δράσεις υπάγονται σε μια γενικότερη πολιτική για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, με αποτέλεσμα να διαχέονται οι θετικές δράσεις και υπέρ των αναπήρων.

Σύμφωνα, λοιπόν, με το νόμο 2643/98 (άρθρο 1) προστατεύονται τα άτομα με ποσοστό αναπηρίας 50% τουλάχιστον που έχουν περιορισμένες δυνατότητες για επαγγελματική απασχόληση εξαιτίας οποιασδήποτε χρόνιας σωματικής ή πνευματικής ή ψυχικής πάθησης ή βλάβης, εφόσον είναι γραμμένα στα μητρώα αναπήρων του ΟΑΕΔ. Επίσης, προστατεύονται όσοι έχουν τέκνο ή αδελφό ή σύζυγο με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω εξαιτίας βαριών ψυχικών και σωματικών προβλημάτων. Όσον αφορά την ένταξη των ΑμεΑ στην αγορά εργασίας, η χώρα μας υιοθέτησε το μοντέλο των αναγκαστικών τοποθετήσεων σε θέσεις εργασίας. Αναλυτικότερα, και αναφορικά με τις προσλήψεις σε φορείς του ιδιωτικού και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, το άρθρο 2 του Ν. 2643/98 ορίζει ότι «επιχειρήσεις ή εκμεταλλέυσεις, ελληνικές ή ξένες, που λειτουργούν σην Ελλάδα με οποιαδήποτε μορφή και οι φορείς του δημοσίου τομέα, καθώς και οι θυγατρικές τους εταιρείες, εφόσον απασχολούν προσωπικό πάνω από 50 άτομα, υποχρεούνται να προσλαμβάνουν προστατευόμενα άτομα του άρθρου 1 σε ποσοστό 8% επί του συνόλου του προσωπικού της επιχείρησης, της εκμετάλλευσης ή του φορέα». Στο ίδιο μήκος κύματος κυμαίνονται και οι προσλήψεις ή οι διορισμοί στις δημόσιες υπηρεσίες, Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α., όπως αυτές προβλέπονται στο άρθρο 3 του νόμου : «Οι δημόσιες υηρεσίες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), κάθε βαθμίδας, υποχρεούνται να διορίζουν ή να προσλαμβάνουν πρόσωπα προστατευόμενα από το άρθρο 1, χωρίς διαγωνισμό ή επιλογή, με σειρά προτεραιότητας και σε θέσεις που αντιστοιχούν στο 5% των θέσεων που προκηρύσσονται κάθε φορά». Ο νόμος ορίζει και τις διοικητικές κυρώσεις (άρθρο 12) που θα υποστούν οι επιχειρήσεις εφόσον δεν τηρούνται οι παραπάνω διατάξεις.

Η θέσπιση του εν λόγω κανονιστικού πλαισίου για τον τομέα της απασχόλησης των ΑμεΑ, παρότι υπήρξε ένα θετικό βήμα, δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει επαρκώς το πρόβλημα του αποκλεισμού των ατόμων με αναπηρία από την αγορά εργασίας, το οποίο έχει προσλάβει εκρηκτικές διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, αλλά και εκτιμήσεις του ΟΑΕΔ, τα ΑμεΑ που εργάζονται έχουν έξι φορές περισσότερες πιθανότητες να καταστούν άνεργοι σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.

Για τους παραπάνω λόγους προτείνουμε τα εξής για την καλυτέρευση των συνθηκών των ΑμεΑ στο χώρο της απασχόλησης:

1. Ριζική αναμόρφωση του Ν. 2643/98, ώστε να αναφέρεται αποκλειστικά στην απασχόληση των αναπήρων και διατήρηση της υποχρεωτικότητας του νόμου, καθώς και επιβολή αυστηρών και ποινικών κυρώσεων στους παραβάτες. Διότι η ελληνική πολιτεία αναγκάζει μεν τις επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό προστατευόμενων ατόμων, αλλά εφόσον ο νόμος 2643/98 δεν αφορά μόνο τα άτομα με αναπηρία έχουν το δικαίωμα οι εργοδότες να συμπληρώνουν το 8% των προστατευόμενων υπαλλήλων με άλλες κοινωνικά ευπαθείς ομάδες, όπως για παράδειγμα οι πολύτεκνοι. Με την παραπάνω πρόταση τα άτομα με αναπηρία θα έχουν περισσότερες πιθανότητες απόκτησης μιας θέσης εργασίας.

2. Οι διατάξεις του Ν. 2643/98 περί προστατευόμενης εργασίας να επεκταθούν σε όσους έχουν τέκνο ή αδελφό ή σύζυγο ή γονέα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, εξαιτίας βαριών ψυχικών και σωματικών προβλημάτων. Διότι τη μεγαλύτερη δυσκολία ένταξης στην αγορά εργασίας την αντιμετωπίζουν τα άτομα με βαριές αναπηρίες και πολλαπλές ανάγκες εξάρτησης όπως, για παράδειγμα, τα άτομα που πάσχουν από νοητική υστέρηση ή αυτισμό. Και, εκτός από το ίδιο το άτομο με αναπηρία, το ποσοστό ανεργίας πλήττει και τις οικογένειες των ατόμων που έχουν κάποιας μορφής αναπηρία. Πιο συγκεκριμένα, πολλές φορές οι μητέρες ή τα αδέλφια ή οι σύζυγοι ατόμων με βαριά αναπηρία αναγκάζονται να μείνουν εκτός αγοράς εργασίας για να βοηθήσουν τα άτομα με αναπηρία, γεγονός το οποίο έχει ως συνέπεια τη μείωση του οικογενειακού εισοδήματος και κατ’ επέκταση την ενδυνάμωση της απειλής της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

3. Οι δημόσιες πολιτικές που εφαρμόζονται αδυνατούν να συνδυάσουν την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και τον επαγγελματικό προσανατολισμό ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για εύρεση εργασίας από τα ΑμεΑ. Γι’ αυτό προτείνουμε την ίδρυση Ειδικών Επαγγελματικών Εργαστηρίων τα οποία θα έχουν ως στόχο την εκμάθηση μιας δραστηριότητας και παράλληλα την απασχόληση όσων για οποιοδήποτε λόγο αδυνατούν να φοιτήσουν στη δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στην πρόταση αυτή συνεπικουρεί και το γεγονός ότι μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των ατόμων με αναπηρία λαμβάνει πανεπιστημιακή και τεχνολογική εκπαίδευση, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τον άνισο ανταγωνισμό των ατόμων αυτών με τον υπόλοιπο πληθυσμό για μία θέση εργασίας.

4. Σημαντική επίσης αιτία της ανεργίας αποτελεί η κοινωνική προκατάληψη που συνεχίζει να αποτελεί δομικό χαρακτηριστικό της κοινωνίας μας. Ειδικότερα, οι εργοδότες διστάζουν να συμπεριλάβουν ΑμεΑ στο δυναμικό των εταιριών τους για λόγους όπως: ο φόβος για αρνητική κριτική από τους πελάτες, ο φόβος για αδυναμία άσκησης καθηκόντων κ.ο.κ. Γι’ αυτό προτείνουμε την ενίσχυση των κινήτρων για πρόσληψη ΑμεΑ από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η απαλλαγή του εργοδότη από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρία είναι ένα κίνητρο που μπορεί να παράσχει το κράτος στους εργοδότες με σκοπό να καταπολεμηθεί η ανεργία στα ΑμεΑ.

5. Οι δημόσιες πολιτικές αναφορικά με την απασχόληση των ΑμεΑ δεν λαμβάνουν υπόψη τα στοιχεία ανομοιογένειας που εμφανίζει στο εσωτερικό της αυτή η ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα. Οι εμπειρίες των ατόμων με αναπηρία στην απασχόληση ποικίλλουν λόγω κυρίως μιας ευρείας κλίμακας διαφορετικών δεξιοτήτων, δυνατοτήτων, αλλά και αναγκών. Αυτό συμβαίνει εξαιτίας της διαφορετικότητας της αναπηρίας που παρουσιάζουν τα άτομα με αναπηρία και για το λόγο αυτό καθεμία κατηγορία πρέπει να εξετάζεται εξειδικευμένα και συγκεκριμένα. Έτσι, προτείνουμε να υπάρξει παροχή κινήτρων για την αυτοαπασχόληση και επιχειρηματικότητα των ΑμεΑ, ώστε το κάθε άτομο να μπορεί να απασχολείται ανάλογα με το βαθμό αναπηρίας του. Τα κίνητρα αυτά μπορεί να είναι επιδότηση για δημιουργία επιχείρησης από άτομα με αναπηρία, παροχή συμβούλου επιχειρηματικότητας, καθώς και θέσπιση του αφορολόγητου των κερδών μιας επιχείρησης για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Πιστεύουμε ότι αν δοθεί αυτή η δυνατότητα στα ΑμεΑ, θα υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες απασχόλησής τους.

Τέλος, η ανεπάρκεια των κατάλληλων υποδομών που θα επιτρέπουν στα ΑμεΑ να μετακινούνται με ευκολία και ασφάλεια συμβάλλει στα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Η προσβασιμότητα στους δρόμους, στα κτίρια και σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς είναι αναγκαία για να μπορέσει το άτομο να αποτελεί μέρος του εργατικού δυναμικού της χώρας.

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Βασικός μοχλός και εφαλτήριο αειφόρου ανάπτυξης σε επίπεδο Α.με.Α. είναι η δημιουργία υποδομών πρόσβασης στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον, καθώς η προσβασιμότητα διασφαλίζει σε όλους κοινό επίπεδο αναφοράς. Έτσι, αναιρούνται τα όποια μειονεκτήματα δημιουργεί μια ελλιπής κοινωνική δομή, ικανή να εξυπηρετήσει μέρος μόνο των μελών της, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό κοινωνικές ανισότητες.

Θεωρούμε σκόπιμο, σε αυτό το σημείο, να προσπαθήσουμε να οριοθετήσουμε τον ορισμό της κοινωνικής ανισότητας.

Κοινωνική ανισότητα προκύπτει όταν εμφανίζονται δυσκολίες και δυσλειτουργίες στην προσέγγιση οικονομικών ευκαιριών, αλλά και στην έλλειψη ατομικών ικανοτήτων, μέσω των οποίων επιτυγχάνονται παραγωγικές εισφορές με ανταπόδοση ενός ικανοποιητικού εισοδήματος.

Με τον όρο «αειφόρος ανάπτυξη» νοείται η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες αυτής της γενιάς, χωρίς να περιορίζει τη δυνατότητα των επόμενων γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες. Ο στόχος της αειφόρου ανάπτυξης - και συνεπώς και της περιφερειακής - είναι ο σεβασμός των ιδιαιτεροτήτων και των αναγκών του καθενός, τόσο των ατομικών όσο και των κοινωνικών, μεριμνώντας ταυτόχρονα για τη βελτίωση της πρόσβασης στις υπηρεσίες, την καταπολέμηση της φτώχειας και της απώλειας της υγείας που οφείλεται στη φτώχεια, τις κακές συνθήκες διαβίωσης, την ανεργία και τη μόλυνση.

Σε δειγματοληπτική έρευνα εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών για το 2003 (EUROPEAN UNION – STATISTICS ON INCOMES AND LIVING CONDITIONS) προκύπτει ότι η κατάσταση στη χώρα μας εμφανίζει έντονα στοιχεία πόλωσης. Στο ένα άκρο εμφανίζονται περιφέρειες με χαμηλά μέσα εισοδήματα και μέγιστες τιμές στους δείκτες ανισότητας (Ήπειρος, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος, Αν. Μακεδονία, Θράκη και Δυτική Ελλάδα). Στο άλλο άκρο υπάρχει η Αττική κυρίως, αλλά και περιφέρειες (Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης) όπου οι τιμές των σχετικών δεικτών εμφανίζονται σημαντικά καλύτερες και διαχρονικά αναλλοίωτες.

Βασικοί πυλώνες Περιφερειακής Αναπτυξιακής Πολιτικής σε επίπεδο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων είναι η χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση των ομάδων αυτών στους κάτωθι τύπους κεφαλαίου.

1) Χρηματικό Κεφάλαιο

Εδώ περιλαμβάνονται οι μισθοί, τα ημερομίσθια, οι κοινωνικές παροχές και τα επιδόματα.



2) Ανθρώπινο Κεφάλαιο

Αναφέρεται η εκπαίδευση, η επαγγελματική εμπειρία και η ασφάλεια εργασίας.

3) Φυσικό Κεφάλαιο

Περιλαμβάνεται η κατοικία, οι υποδομές, οι τοπικές κοινωνικές υπηρεσίες και η γεωγραφική τοποθεσία.

4) Κοινωνικό Κεφάλαιο

Περιλαμβάνονται τα κοινωνικά δίκτυα, η οικογένεια, οι φίλοι, καθώς και η συμμετοχή στις αποφάσεις και στην πολιτική ζωή.

ΕΤΠΑ

Το ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΤΠΑ 2007-2013) αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης της περιφέρειας.
Το ΕΤΠΑ αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στις εδαφικές ιδιαιτερότητες. Οι ενέργειες που συνδέονται με την αστική διάσταση ενσωματώνονται στα επιχειρησιακά προγράμματα με βάση την εμπειρία της πρωτοβουλίας URBAN. Η δράση του ΕΤΠΑ επιδιώκει την αντιμετώπιση των οικονομικών, των περιβαλλοντικών και των κοινωνικών προβλημάτων των αστικών περιοχών.
Όσον αφορά τις αγροτικές περιοχές, οι παρεμβάσεις του ΕΤΠΑ επικεντρώνονται στην οικονομική διαφοροποίηση και ειδικότερα στα εξής:
• τις υποδομές βελτίωσης της πρόσβασης•
• τα δίκτυα και τις τηλεπικοινωνίες σε αγροτικές περιοχές•
• την ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων•
• την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών•
• την ανάπτυξη του τουρισμού και των αναπτυξιακών έργων σε αγροτικές περιοχές.
Συμπληρωματικά αναφέρουμε την αναγκαιότητα εκπόνησης σχεδίου στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών με επίκεντρο τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού της περιφέρειας και στόχο την εξίσωση των ευκαιριών και την εξάλειψη των ανισοτήτων που υφίστανται, ζώντας μακριά από μητροπολιτικά κέντρα λήψεως αποφάσεων.
Το σχέδιο αυτό πρέπει να εστιάζει στους τομείς πρόσβασης, πληροφόρησης, εκπαίδευσης, απασχόλησης, υγειονομικής φροντίδας, αξιολόγησης ικανότητας και παροχής επιπρόσθετων κινήτρων στην κάλυψη θέσεων εργασίας.

Ειδικότερα προτείνουμε αλλαγές στους παρακάτω τομείς:
Α) Εκπαίδευση
Δημιουργία ολοήμερων ειδικών σχολείων σε κάθε πρωτεύουσα νομού.
Αύξηση του ποσοστού εισαγωγής του ποσοστού του 3% σε Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι των φοιτητών με αναπηρία που κατοικούν σε παραμεθόριες περιοχές (Ν. 2525/97).
Β) Απασχόληση
Διαχωρισμός των Α.με.Α. από τις άλλες ευάλωτες κατηγορίες πληθυσμού στην προστατευόμενη εργασία (Ν.2643/98) και αύξηση του ποσοστού του 3% για ένταξη στις διατάξεις του ανωτέρω Νόμου όταν πρόκειται για υποψηφίους παραμεθορίων περιοχών.
Εκπόνηση επιπλέον κινήτρων πρόσληψης Α.με.Α. σε επιχειρήσεις της περιφέρειας, καθώς και κινήτρων αυτοαπασχόλησης.
Γ) Προσβασιμότητα
Ενίσχυση των διατάξεων του άρθρου 28 του Ν.2831/2000 (Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός) για την προσπελασιμότητα των νέων οικοδομικών αδειών, με αναδρομική ισχύ και για τις παλαιές οικοδομικές άδειες, και επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση μη τήρησης του ως άνω άρθρου.
Επέκταση του μέτρου των γραμμών εξυπηρέτησης Α.με.Α. του Υπουργείου Μεταφορών και στην επαρχία, με αύξηση του στόλου των mini bus.
Δ) Δημιουργία Κέντρων Πληροφόρησης
Σε συνεργασία με τοπικούς δήμους και Ο.Τ.Α. ενίσχυση του θεσμού των γραφείων Α.με.Α. και των Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης στην περιφέρεια.














ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Ο ιταλός φιλόσοφος Ουμπέρτο Έκο θέλοντας να τονίσει την σημασία, αλλά και την επίδραση της χρήσης των νέων τεχνολογιών στην καθημερινή μας ζωή έγραψε πως όποιος δεν είναι σε θέση να τις χρησιμοποιήσει είναι ένας σύγχρονος αναλφάβητος.
Η φράση αυτή από μόνη της αποτυπώνει την τεράστια σημασία των νέων τεχνολογιών στη ζωή μας, αλλά δείχνει ταυτόχρονα και τον μοιραίο κίνδυνο του κοινωνικού αποκλεισμού εκείνων των ομάδων του πληθυσμού που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να ενταχθούν σ’ αυτό που σήμερα αποκαλούμε κοινωνία της πληροφορίας. Διότι η κοινωνία της πληροφορίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πρόσβαση στην γνώση.
Από αυτή την άποψη, μιλώντας για την ζωή των ατόμων με αναπηρία, είναι εύκολο να αντιληφθούμε την τεράστια σημασία της συμμετοχής τους στην κοινωνία της πληροφορίας, όπου μέσα από αυτήν διευρύνονται καθοριστικά οι δυνατότητες για την κοινωνική ένταξη. Η πρόσβαση στην χρήση των νέων τεχνολογιών αποτελεί αναμφισβήτητη πλέον ανάγκη σε καθημερινό επίπεδο, ώστε η κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία να συνδέεται άμεσα με την χρήση τους. Γι’ αυτό, αυτή κάθε αυτή η χρήση αποτελεί πλέον θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και ένα βασικό κοινωνικό αγαθό που διασφαλίζει την ισότιμη συμμετοχή των ΑμεΑ στην κοινωνική ζωή ως ισότιμων πολιτών, το οποίο πρέπει να παρέχεται από κάθε σύγχρονο κοινωνικό κράτος.
Από το 1989 που η βρετανική εταιρεία dolphin system computers παρουσίασε τον πρώτο αναγνώστη οθόνης (πρόγραμμα hal) για τυφλούς, έχει πλέον διαμορφώσει μια νέα πραγματικότητα στη χρήση όχι μόνον των υπολογιστικών συστημάτων, αλλά και άλλων τεχνικών βοηθημάτων που βασίζονται στην ανάπτυξη της πληροφορικής. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το ευρύ φάσμα εφαρμογών που προσφέρει στην ζωή των ατόμων με αναπηρία η χρήση της πληροφορικής.
Η αλματώδης ανάπτυξη του διαδικτύου δίνει στα άτομα με αναπηρία την δυνατότητα να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις τεράστιες πηγές πληροφοριών που παρέχονται από αυτό, όπως στην επιστήμη, την πολιτική, την οικονομία, τις νέες τεχνολογίες, την καθημερινή τους ενημέρωση με την πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης και τις συνηθισμένες χρηστικές πληροφορίες που τους διευκολύνουν στην καθημερινή τους ζωή.
Επιπλέον δε, με την βοήθεια της πληροφορικής τα ΑμεΑ διευκολύνονται αφάνταστα στην ομαλή τους ένταξη στην αγορά εργασίας σε ένα ευρύ φάσμα επαγγελμάτων καθώς και στην ισότιμη συμμετοχή τους στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Η χρήση των υπολογιστικών συστημάτων έρχεται να προσθέσει στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία για πληροφόρηση μία ακόμη εναλλακτική πηγή άντλησης της γνώσης σε σχέση με τις δύο άλλες πηγές, δηλαδή την φωνητική ανάγνωση μέσω κασετών και κείμενα γραμμένα στην γραφή Braille, ενώ η χρήση της πληροφορικής βοηθά τις δύο πηγές που αναφέραμε, εφόσον με την χρήση της μπορούμε να αναπτύξουμε με λιγότερο κόστος σε σχέση με το παρελθόν ψηφιακές βιβλιοθήκες ή να τυπώσουμε βιβλία στην Braille με τους ανάλογους εκτυπωτές. Τέλος με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών αναπτύσσονται τεχνικά βοηθήματα που διευκολύνουν την καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία, όπως ομιλούντα κινητά τηλέφωνα, συσκευές μέτρησης πίεσης ή του σακχάρου του αίματος, ομιλούντα ρολόγια, ειδικά κατασκευασμένα πληκτρολόγια κ.λ.π.
Ωστόσο το μεγάλο ζητούμενο είναι η δυσκολία πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία στην χρήση των νέων τεχνολογιών, που οφείλεται αφενός στο υψηλό κόστος κτήσης των σχετικών βοηθημάτων και αφετέρου στην καθολική απουσία συγκεκριμένης και σχεδιασμένης παρέμβασης από πλευράς της πολιτείας.
Είναι χαρακτηριστικό πως μόλις τον Σεπτέμβριο του 2003 έγιναν οι πρώτες προκηρύξεις για την προμήθεια υπολογιστών, ώστε να τους χρησιμοποιούν οι μαθητές που είναι άτομα με αναπηρία. Επισημαίνουμε εδώ, πως το νομοθετικό πλαίσιο για την χορήγηση τεχνικών βοηθημάτων στην εκπαίδευση υπάρχει με τον Ν. 1566 από το 1985.
Το ποσοστό των χρηστών που είναι άτομα με αναπηρία εκτιμάται γύρω στο 8 με 10%, ενώ αυτών που χρησιμοποιούν το ίντερνετ βρίσκεται στο 2 με 3%. Η απόκλιση αυτή είναι τεράστια συγκρινόμενη με το ποσοστό χρήσης των υπολογιστών σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας μας (60%), αλλά και σε σχέση με αυτόν της Ευρωπαϊκής Ένωσης (80%).
Το κόστος του απαραίτητου λογισμικού, καθώς και των αναγκαίων τεχνικών βοηθημάτων για επαρκή χρήση των νέων τεχνολογιών καθιστά την χρήση τους ένα χόμπι πανάκριβο αυτών που διαθέτουν υψηλό οικονομικό εισόδημα, προσδίδοντας στην χρήση αυτή κάθε αυτή σαφή ταξικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα ένας μέσος υπολογιστής κοστίζει 1.000€, ενώ για να γίνει προσβάσιμος χρειάζονται 2.000€. Το κόστος ενός κοινού εκτυπωτή είναι 90€, ενώ ο αντίστοιχος εκτυπωτής Braille κοστίζει 3.500€. Ένα συνηθισμένο κινητό τηλέφωνο ξεκινά με κόστος 70€, ενώ ένα προσβάσιμο κινητό από 300€ αντίστοιχα. Η διαμόρφωση αυτού του υψηλού κόστους οφείλεται στο περιορισμένο μέγεθος της αγοράς, όχι μόνον στην χώρα μας αλλά και παγκοσμίως.
Το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίζεται από τις ανεπτυγμένες κοινωνίες με συγκεκριμένα μέτρα κρατικής παρέμβασης είτε με την ανάπτυξη χρηματοδοτικών μηχανισμών, είτε με την παροχή αυτών των βοηθημάτων μέσω του συστήματος πρόνοιας και κοινωνικής ασφάλισης. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς η ελληνική πολιτεία αντιμετωπίζει αυτό το θέμα, είναι το γεγονός πως ενώ για τις psdn και τις isdn συνδέσεις υπάρχει έκπτωση 16€ στο μηνιαίο λογαριασμό τηλεπικοινωνιών, δεν προβλέπεται κάτι αντίστοιχο για τις ευρυζωνικές συνδέσεις (adsl).
Μέχρι τώρα κανένας φορέας στην χώρα μας, κρατικός ή ιδιωτικός, δεν παρέχει οργανωμένες και πλήρεις υπηρεσίες σχετικές με την συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία. Ένα ακόμα σημαντικό πρόβλημα προκύπτει από το γεγονός ότι σειρά φορέων, ιδιωτικών και δημοσίων, σε όλο το φάσμα των υπηρεσιών που αναπτύσσουν οι ιστοσελίδες του είναι από μερικώς ή καθόλου προσβάσιμες, παρά το ότι γι’ αυτό τον σκοπό υπάρχουν καθορισμένες προδιαγραφές, χωρίς να αλλοιώνουν το οπτικό και γραφικό τους περιβάλλον.
Η ίδια κατάσταση υπάρχει στον τομέα της ανάπτυξης του λογισμικού, αλλά το πρόβλημα στον συγκεκριμένο τομέα είναι περισσότερο πολύπλοκο και σχετίζεται άμεσα και με την εξέλιξη των προγραμμάτων ανάγνωσης οθόνης.
Για την αντιμετώπιση όλων αυτών των προβλημάτων εμείς προτείνουμε :
1. Ανάπτυξη συγκεκριμένων μηχανισμών χρηματοδότησης (χορήγηση άτοκων δανείων), ώστε κάθε άτομο με αναπηρία να έχει πρόσβαση στην χρήση των νέων τεχνολογιών με μείωση του κόστους αγοράς.
2. Απαλλαγή από το ΦΠΑ όλων των τεχνικών βοηθημάτων, ύστερα από την κατάρτιση σχετικού πίνακα και την θέσπιση συγκεκριμένων προδιαγραφών για χορηγούμενα τεχνικά βοηθήματα.
3. Χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα με στόχο την ακόμη καλύτερη πρόσβαση των ΑμεΑ στην κοινωνία της πληροφορίας.
4. Την ενθάρρυνση, αλλά και την ευαισθητοποίηση των κατασκευαστών ιστοσελίδων και προγραμμάτων, ώστε να είναι πλήρης προσβάσιμα για τα άτομα με αναπηρία.
5. Εφαρμογή των νέων τεχνολογιών για την ένταξη των ΑμεΑ στην αγορά εργασίας, σε σχέση με τα παραδοσιακά αλλά και νέα επαγγέλματα που μπορούν να ασκήσουν τα ΑμεΑ. Όπως είναι η ίδρυση σχετικών ειδικοτήτων με την πληροφορική στα δημόσια ΙΕΚ.
6. Άμεση λύση των νομικών προβλημάτων σχετικών με την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, ώστε να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη βιβλιοθηκών με κείμενα σε ηλεκτρονική ή ψηφιακή μορφή και την ανάληψη ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των εκδοτικών οίκων και συγγραφέων.
7. Εφαρμογή του μέτρου μειωμένου τιμολογίου 16€ εκτός από τις συνδέσεις psdn και isdn και στις ευρυζωνικές συνδέσεις (adsl).
8. Ατελής πρόσβαση στην υπηρεσία τηλεφωνικού καταλόγου σε άτομα τυφλά ή με προβλήματα οράσεως τέτοιου βαθμού, που δεν τους επιτρέπουν να συμβουλευτούν τον τηλεφωνικό κατάλογο. Επίσης ο πάροχος να υποχρεούται να καθιστά διαθέσιμους τηλεφωνικούς καταλόγους σ’ αυτά τα άτομα σε μορφή απλού κειμένου χωρίς γραφικά, μέσω CD-ROM που θα παρέχεται δωρεάν, καθώς και μέσα της ιστοσελίδας τους.
9. Εγκατάσταση κοινόχρηστων τηλεκειμενογράφων σε ορισμένα σημεία, ώστε να εξυπηρετούνται άτομα κωφά ή με σοβαρά προβλήματα αρθρώσεων.

Ένα άλλο σημείο των νέων τεχνολογιών που δεν έχει εξελιχθεί αρκετά στην χώρα μας και είναι απαραίτητο για την πλήρη ένταξη των ατόμων με αναπηρία είναι η τηλε-εργασία.
Η τηλε-εργασία είναι ο ενδεικτικός τρόπος για την άρση των εμποδίων που υφίστανται τα ΑμεΑ στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακήρυξε το 2009 έτος δημιουργικότητας και καινοτομίας. Στο πλαίσιο της προσπάθειας αυτής οφείλουμε να αδράξουμε την ευκαιρία, να δημιουργήσουμε καινοτόμες ιδέες που θα χρηματοδοτηθούν και θα έχουν πολλαπλά οφέλη για την οικονομία και για την κοινωνία.
Ο τομέας της έρευνας και της τεχνολογίας στη χώρα μας υστερεί σημαντικά τόσο στο δημόσιο, όσο και στο ιδιωτικό επίπεδο, γι’ αυτό προτείνουμε :
1. Παροχή κινήτρων για αγορά εξοπλισμού τηλε-εργασίας απο επιχειρήσεις.
2. Επιδότηση των μελετών που θα μπορούν να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα πλαίσιο για την τηλε-εργασία.
Θεωρούμε πως η χρήση των νέων τεχνολογιών πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο του σχεδιασμού της πολιτείας. Τον Ιανουάριο του 2005 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στην δημοσιότητα για δημόσια διαβούλευση σχετικό κείμενο προτάσεων για την πρόσβαση των αναπήρων στην κοινωνία της πληροφορίας, ενώ το 2007 είχε ανακηρυχτεί έτος των ίσων ευκαιριών για όλους.
Σε αυτά τα πλαίσια οφείλουμε να πάρουμε όλες εκείνες τις αναγκαίες πρωτοβουλίες, ώστε η πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία της πληροφορίας από μεγάλο ζητούμενο να γίνει μια χειροπιαστή καθημερινή πραγματικότητα.

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Ο Αθλητισμός είναι ίσως το πιο σημαντικό εργαλείο για την ισότιμη ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία και το πιο δυνατό εκπαιδευτικό μέσο για να ενθαρρύνει τα άτομα με αναπηρία να συμμετάσχουν ενεργά στα κοινωνικά δρώμενα. Επιπλέον, ο αθλητισμός βοηθά και την κοινωνία να αποδεχθεί τα άτομα με αναπηρία σαν ζωντανό και ενεργό μέρος της και να υπερνικηθούν προκαταλήψεις και στερεότυπα. Η πρόσφατη επιτυχία της Παραολυμπιακής Ομάδας στο Πεκίνο καταδεικνύει ότι τα άτομα με αναπηρία, όταν συμμετέχουν ενεργά και αποφασιστικά στην κοινωνία, μπορούν να λειτουργήσουν ως πρότυπο, γεγονός που η κοινωνία αναγνωρίζει ως κάτι υπέροχο.
Στον τομέα του αθλητισμού των ατόμων με αναπηρία, οι παρεμβάσεις της πολιτείας καθυστέρησαν αρκετά και μόλις κατά τα τελευταία 15 περίπου χρόνια παρατηρείται μια προσπάθεια ενίσχυσης του αθλητισμού για τα άτομα με αναπηρία και ένταξής τους στο κανονιστικό πλαίσιο με το νόμο 2727/1999 και τις τροποποιήσεις του. Ενώ υπάρχει θεωρητικά ισονομία σε σύγκριση με τους αθλητές χωρίς αναπηρία, στην πράξη τα άτομα με αναπηρία υστερούν πολύ όσον αφορά τις δυνατότητες άθλησης που τους προσφέρονται, αλλά και ως προς την αναγνώριση και στήριξη εκ μέρους της πολιτείας. Αν αναλογιστούμε ότι τα άτομα με αναπηρία αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού, γίνεται εμφανές ότι έχουμε πολύ δρόμο ακόμη για μια πλήρως ισότιμη αντιμετώπιση.
Αν αναλογιστεί κάποιος την τεράστια σημασία που παίζει ο αθλητισμός για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της υγείας των ατόμων με αναπηρία, τότε γίνεται ξεκάθαρο ότι στον αθλητισμό των ατόμων με αναπηρία θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία καθώς τα ποσοστά συμμετοχής στην Ελλάδα είναι ακόμη πολύ μικρά.
Αυτό αφορά τόσο τον αθλητισμό αναψυχής-βελτίωσης της υγείας - και κατ’ επέκταση τον πρωταθλητισμό – όσο και τον υψηλό αθλητισμό.
Βασικό ζήτημα που ανακύπτει εδώ είναι ότι δεν υφίσταται εξειδικευμένη πολιτική για την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία, αλλά οι όποιες δράσεις υπάγονται σε μια γενικότερη πολιτική για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, με αποτέλεσμα να διαχέονται οι θετικές δράσεις και υπέρ των αναπήρων.

Γι’ αυτό και εμείς, τώρα που «είναι η στιγμή μας», για την καλυτέρευση των ατόμων με αναπηρία στο χώρο του αθλητισμού, προτείνουμε τα εξής:
1. Αναμόρφωση του Ν. 2727/99, ώστε να δίνει νέες προοπτικές στον αθλητισμό με αναπηρία.
2. Να δοθεί η δυνατότητα σε υπάρχοντα αθλητικά σωματεία να αναπτύξουν τμήματα αθλητών με αναπηρία με προϋποθέσεις και τη στήριξη της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού.
3. Να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην εκπαίδευση και τον αθλητισμό στα σχολεία. Να προσληφθεί εξειδικευμένο προσωπικό και, σε συνεργασία με φορείς που αναπτύσσουν τον αθλητισμό για τα άτομα με αναπηρία (Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή, Ομοσπονδίες), να δημιουργηθούν δυνατότητες άθλησης στα παιδιά με αναπηρία.
4. Να αναπτύξουν οι δήμοι ειδικά προγράμματα για την άθληση ατόμων με αναπηρία. Τα δημοτικά προγράμματα άθλησης υστερούν ακόμη πάρα πολύ και αποκλείουν τη σημαντικότατη αυτή πληθυσμιακή ομάδα. Να υποχρεωθούν μέσω των προγραμμάτων της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού το 10% των προγραμμάτων τους να είναι για άτομα με αναπηρία όλων των ηλικιών.
5. Να στηρίζονται οι γονείς ώστε να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους για συμμετοχή στον αθλητισμό και να υπάρξει ειδική ενημέρωση και στήριξη σε θέματα ενασχόλησης με τα παιδιά και μεταφοράς τους.
6. Να διατηρηθούν και να επεκταθούν τα κίνητρα στήριξης αθλητών με αναπηρία, καθώς οι αθλητές με αναπηρία είναι αυστηρά ερασιτέχνες και δεν έχουν τις δυνατότητες στήριξης από χορηγούς όπως οι αθλητές χωρίς αναπηρία. Αυτό συμβαίνει επειδή ο Παραολυμπιακός Αθλητισμός χαίρει μικρότερης προβολής στα ΜΜΕ.
7. Διεύρυνση των προγραμμάτων εκπαίδευσης και επίσκεψης στα σχολεία, αναζωογόνηση του προγράμματος Παραολυμπιακής Παιδείας για την εξοικείωση και εκπαίδευση των παιδιών στην αναπηρία στα γενικά σχολεία, καθώς και την καταπολέμηση στερεοτυπικών προσεγγίσεων σε σχέση με την αναπηρία.
8. Αναβάθμιση των φορέων που στηρίζουν τον αθλητισμό των ατόμων με αναπηρία και στελέχωσή τους με εξειδικευμένους επαγγελματίες, ώστε να αναπτύξουν το χώρο περισσότερο, αλλά και να αναζητήσουν επιπρόσθετους τρόπους χρηματοδότησης.
9. Ισότιμη σύνδεση του Ολυμπιακού με τον Παραολυμπιακό αθλητισμό. Δημιουργία αντίστοιχων φορέων και πλήρη ενσωμάτωση στις αθλητικές δομές της χώρας. Ισότιμη αντιμετώπιση του αθλητισμού των ατόμων με αναπηρία.
10. Αξιοποίηση κοινοτικών προγραμμάτων για την εκπαίδευση - επιμόρφωση ατόμων πάνω στην αναπηρία και τον αθλητισμό με αναπηρία.
11. Πρόσληψη γυμναστών με ειδικές γνώσεις στα σχολεία – ειδικά και γενικά.
12. Καλή ενημέρωση και συνεργασία με φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Παραολυμπιακή Επιτροπή για αναγνώριση ταλέντων και καθοδήγηση των παιδιών και των γονέων προς τον αθλητισμό.
13. Πλήρης ένταξη των ΑμεΑ στις υπάρχουσες εκπαιδευτικές και αθλητικές υποδομές.
Τέλος, η ανεπάρκεια και η μη προσβασιμότητα των αθλητικών υποδομών και εγκαταστάσεων πολλές φορές οδηγεί τα άτομα με αναπηρία να μην έχουν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν καν τους αθλητικούς χώρους. Η προσβασιμότητα στις αθλητικές εγκαταστάσεις είναι σημαντικότατη για να δώσουμε την ευκαιρία σε άτομα με αναπηρία.
Δε θα πρέπει κανένα κτίριο το οποίο κατασκευάζεται ή (συν)χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Κράτος να παίρνει κρατική επιχορήγηση εάν δεν είναι προσβάσιμο.
Η προσβασιμότητα αφορά και τους κοινόχρηστους χώρους και τους χώρους των θεατών.
'Aμεσα γίνεται αντιληπτό πόσο μεγάλη είναι η πρόκληση προς τις ευνομούμενες και πολιτισμένες κοινωνίες να προσφέρουν στα άτομα αυτά τα μέσα για ομαλή καθημερινή διαβίωση. Και ο αθλητισμός είναι ένα από τα σημαντικότερα αυτά μέσα.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Ο πολιτισμός αποτελεί μια ευρεία έννοια που αφορά στη ζωή των ανθρώπων, και κυρίως στο πώς αυτή βιώνεται στην καθημερινότητά της. Όμως, η πρόσβαση στον πολιτισμό, με τη μεταφορική και κυριολεκτική έννοια του όρου, στους χώρους έκφρασης και δημιουργίας του, συχνά προβληματίζει μια μεγάλη κατηγορία του κοινωνικού συνόλου.
Για τα άτομα με αναπηρία και γενικότερα για τα εμποδιζόμενα άτομα, οι χώροι πολιτισμού, ως άλλοι κιβωτοί παιδείας, κουλτούρας και δόμησης ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων, οφείλουν να αποτελούν διαχρονικά το διαβατήριο μετάβασης από παρωχημένες κοινωνικές αντιλήψεις σε αυτές που αντιλαμβάνονται την αναπηρία ως ιδιότητα της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.
Τα πολιτισμικά κέντρα, τα πνευματικά κέντρα, τα μουσεία, οι μουσικές σκηνές, τα θέατρα, αρχαία και σύγχρονα, εκπληρώνουν το στόχο τους και το σκοπό της δημιουργίας τους όταν είναι πλήρως προσβάσιμα σε όλους τους πολίτες, έτσι ώστε να μπορούν να αποτελούν πεδία αναζήτησης της συλλογικής μνήμης και συγκρότησης της συλλογικής ταυτότητας.
Ίσως φαίνεται παράδοξο ακόμα και μέχρι σήμερα να εξετάζεται η δυνατότητα πρόσβασης σε κτίρια που βασικά κατασκευάζονται για να δέχονται και να εξυπηρετούν το κοινό, όμως δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι ποσοστό 10% - 12% του πληθυσμού της χώρας που είναι άτομα με αναπηρίες δεν μπορεί να επισκεφθεί και να συμμετέχει στα δρώμενα των πολιτιστικών χώρων.
Λόγω του λανθασμένου σχεδιασμού του δομημένου περιβάλλοντος, παρατηρούνται δυσκολίες και αποκλεισμοί, τόσο στην προσέγγιση όσο και στην προσβασιμότητα των δημοσίων κτιρίων και δη των χώρων πολιτισμού, με αποτέλεσμα να συντελούνται διακρίσεις και να αίρεται η αρχή της ισότητας και της ισοτιμίας μεταξύ των πολιτών.
Τα πολιτιστικά κτίρια και οι χώροι, και ιδιαίτερα τα μουσεία, παρουσιάζουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά την άμεση επαφή με την ιστορία, την παράδοση και τις καλές τέχνες μιας χώρας. Η δε λειτουργία τους συνδέεται στενά με το δημόσιο χαρακτήρα τους. Είναι κτίρια που πρέπει να παρέχουν απόλυτη πρόσβαση στο κοινό και να παίζουν μεγαλύτερο ρόλο σε ό,τι αφορά τη διάθεση του ελεύθερου χρόνου των πολιτών. Τα άτομα με αναπηρίες ενδιαφέρονται μερικές φορές περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον να τα επισκεφθούν και να συμμετέχουν στις δραστηριότητές τους.
Επιπλέον, σημαντικό ρόλο στην κατανόηση του παρελθόντος, εκτός από τα μουσεία, παίζουν και οι αρχαιολογικοί χώροι. Πολλοί από αυτούς μπορούν να γίνουν εύκολα προσβάσιμοι και προσιτοί για όλους με μια κυκλοφοριακή μελέτη όπου θα επιλεγούν οι πλέον κατάλληλες διαδρομές από πλευράς ενδιαφέροντος και δυνατοτήτων επέμβασης. Παρόμοια προβλήματα υπάρχουν και σε χώρους που δεν είναι αρχαιολογικοί με τη στενή έννοια του όρου, αποτελούν όμως εστίες πολιτισμού. Τέτοιοι μπορεί να είναι: τα πνευματικά κέντρα, οι μουσικές σκηνές, οι κινηματογράφοι και πλήθος άλλων πολιτιστικών χώρων.
Ακόμη δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα άτομα με αναπηρία δεν είναι μόνο επισκέπτες αλλά και εργαζόμενοι, επομένως και οι χώροι κυκλοφορίας και εργασίας του προσωπικού πρέπει να είναι προσβάσιμοι. Άλλωστε, η ύπαρξη ατόμων με αναπηρία στο προσωπικό αυτών των υπηρεσιών μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στην κατανόηση των αναγκών και των ενδιαφερόντων των επισκεπτών που είναι άτομα με αναπηρίες.
Γι’ αυτό τώρα ''που είναι η στιγμή μας'' προτείνουμε τα εξής:
1. Δημιουργία υποδομών ώστε να καταστούν προσβάσιμοι όλοι οι πολιτιστικοί χώροι από πολίτες με κινητικές δυσκολίες.
2. Τοποθέτηση στους αρχαιολογικούς χώρους ελαφρών προκατασκευών που θα περιλαμβάνουν οπτικοακουστικά συστήματα πληροφόρησης, κατάλληλα για χρήση από όλους τους επισκέπτες.
3. Δημιουργία εκθεμάτων αντίστοιχων των πρωτότυπων, στα οποία θα επιτρέπεται η επαφή από τυφλά άτομα. Διότι τα άτομα αυτά μπορούν θαυμάσια να αντιληφθούν έναν εκθεσιακό χώρο και να βοηθηθούν στην αντίληψη των εκθεμάτων με μια σωστή περιγραφή, με ηχητική αναπαράσταση γεγονότων, αλλά κυρίως με την αφή.
4. Διαρρύθμιση των εκθεσιακών χώρων και πρόβλεψη για κατάλληλο φωτισμό για την αντίληψη του χώρου από άτομα με μειωμένη όραση.
5. Σωστό σχεδιασμό και τοποθέτηση των αντικειμένων μιας έκθεσης, ώστε να είναι εύκολα ορατά από επισκέπτες καθήμενους σε αναπηρικό αμαξίδιο.
6. Καθιέρωση του θεσμού της ακουστικής περιγραφής των θεατρικών παραστάσεων για την κατανόηση αυτών από πολίτες με προβλήματα όρασης.
7. Απαραίτητη παρουσία ατόμου που γνωρίζει τη νοηματική σε όλους τους πολιτιστικούς χώρους για τα κωφά άτομα.
Κλείνοντας, δεν θα θέλαμε να υποτιμήσουμε το έργο που έχει γίνει από την ελληνική πολιτεία τα τελευταία χρόνια, όπως για παράδειγμα τον Αύγουστο του 2004, λίγο πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, όπου ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, ο Ιερός Βράχος της Ακρόπολης, έγινε προσβάσιμος σε άτομα με αναπηρία.
Θέλουμε όμως να πιστεύουμε ότι το έργο της προσβασιμότητας, με όλες τις πιθανές εκδοχές που αυτή περιλαμβάνει, θα συνεχιστεί και με πιο γρήγορους ρυθμούς, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στο ζωτικό τομέα του πολιτισμού.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Η επιχειρηματικότητα των Ατόμων με Αναπηρία θα πρέπει να αποτελέσει κατευθυντήριο άξονα πάνω στον οποίο θα στηριχθούν μια σειρά πολιτικές ένταξής τους στην αγορά εργασίας και στον ευρύτερο κοινωνικό ιστό. Φανταστείτε, λοιπόν, πώς θα ήταν μια κοινωνία που θα σχεδίαζε δράσεις πάνω στη δυνατότητα του επιχειρείν των Ατόμων με Αναπηρία.
Κατ’ αρχήν λέγοντας επιχειρηματικότητα δεν εννοούμε μόνο την ίδρυση νέων επιχειρήσεων, αλλά κάτι άλλο πέρα από αυτό. Εννοούμε προγραμματισμό – στρατηγική, καθώς ο επιχειρηματίας δεν περιμένει στωικά τη μοίρα του αλλά δημιουργεί τη μοίρα του, και τούτο ταιριάζει απόλυτα στην ιδιοσυγκρασία των περισσότερων Ατόμων με Αναπηρία που αποδεδειγμένα διψούν για ισότιμη αντιμετώπιση, για άμβλυνση των ανισοτήτων, για καλυτέρευση της ζωής τους και τελικά για διάκριση.

Συγκριτικά πλεονεκτήματα:

- Μέσω της επιχειρηματικής δραστηριότητας τα Άτομα με Αναπηρία μπορούν να αναδείξουν τις ικανότητές τους.

- Αυξάνεται η πιθανότητα τα Α.με.Α. να ασχοληθούν με το αντικείμενο που τους ενδιαφέρει, που είναι πιο κοντά στις ικανότητες και στο επίπεδο γνώσεών τους. Κατά συνέπεια αυξάνεται η πιθανότητα να είναι περισσότερο αποδοτικά στην εργασία τους.

- Υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα στην ευελιξία τόσο των συνθηκών εργασίας όσο και στη προσαρμογή των συνθηκών αυτών στις ανάγκες της αναπηρίας του κάθε ατόμου.

- Αυξάνονται οι πιθανότητες δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας για Άτομα με Αναπηρία, εφόσον ο ίδιος ο εργοδότης είναι Άτομο με Αναπηρία και συνεπώς ευαισθητοποιημένος προς την κατεύθυνση αυτή. Κατά συνέπεια μειώνεται η ανεργία – που στις τάξεις των Α.με.Α. αγγίζει το 80% - και αυξάνεται το Α.Ε.Π.

- Δημιουργούνται νέες προϋποθέσεις για την εργονομική προσαρμογή του χώρου εργασίας και την απόκτηση τεχνικών βοηθημάτων για τα απασχολούμενα άτομα.

- Η αντιστοίχιση του αντικείμενου της επιχείρησης με τις επιθυμίες του Ατόμου με Αναπηρία – επιχειρηματία δημιουργεί νέες ευκαιρίες για επαγγελματική ανέλιξη και επιτυχία.

- Η επιτυχία της επιχειρηματικής δραστηριότητας μπορεί να αποτελέσει θετικό πρότυπο για επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και άλλων Ατόμων με Αναπηρία.


Ο Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ. (Ελληνικός Οργανισμός ΜικροΜεσαίων Επιχειρήσεων & Χειροτεχνίας) κατά την περίοδο 2000-2006 εκπόνησε τρεις κύκλους προγραμμάτων χρηματοδότησης επιχειρήσεων για Άτομα με Αναπηρία.
Από τα στοιχεία προκύπτει ότι κατατέθηκαν 320 επιχειρηματικά σχέδια, εγκρίθηκαν 285 και υλοποιήθηκαν τελικά 130.
Αποδεικνύεται έμπρακτα λοιπόν ότι τα Άτομα με Αναπηρία έχουν τη πρόθεση να ξεκινήσουν μια επιχειρηματική δραστηριότητα, λείπουν όμως οι κατάλληλες προϋποθέσεις ολοκλήρωσης της επένδυσης.
Μεγάλο μειονέκτημα του προγράμματος του Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ. ήταν η ελλιπής πληροφόρηση, καθώς και η ανασφάλεια που δημιουργείται από την αναστολή καταβολής κάθε είδους προνοιακού επιδόματος που λάμβανε το Άτομο με Αναπηρία από τη στιγμή που έκανε αίτηση για ένταξη στο πρόγραμμα επιχορήγησης από τον Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ. Ένα άλλο σημαντικό μειονέκτημα του προγράμματος αυτού ήταν ο μεγάλος χρόνος αναμονής για την καταβολή της εγκριθείσας επιδότησης.
Η προσπάθεια που ξεκίνησε μέσω του Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ. προτείνουμε να συνεχιστεί και να ενδυναμωθεί με επιπλέον Επιχειρησιακά Προγράμματα και ενίσχυση των κινήτρων όπως :

- Δημιουργία και ανάδειξη του θεσμού των επιχειρηματικών συμβούλων για Άτομα με Αναπηρία.

- Δημιουργία θυρίδων επιχειρηματικότητας για Άτομα με Αναπηρία.

- Ένταξη των Α.με.Α. σε πηγές χρηματοδότησης και εξομάλυνση των διαδικασιών χορήγησης αυτής.

- Ενίσχυση της επιχειρηματικής πίστης των Α.με.Α. από τα Τραπεζικά Ιδρύματα, με την εγγύηση της Πολιτείας με άτοκα ή χαμηλότοκα επιχειρηματικά δάνεια για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα - μέσω προσαρμοσμένων προγραμμάτων του θεσμού του Τ.Ε.Μ.Π.Μ.Ε. - (Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων).

- Χρηματοδότηση της Ιδέας του επιχειρηματία – Άτομο με Αναπηρία.

- Παροχή Κινήτρων για τη δημιουργία κοινωνικών επιχειρήσεων και Συνεταιρισμών από Άτομα με Αναπηρία και ανάδειξη του θεσμού της κοινωνικής οικονομίας.

- Παροχή κινήτρων προς τους επιχειρηματίες για πρόσληψη Ατόμων με Αναπηρία.

- Παροχή κινήτρων για την εργασία από απόσταση (τηλε-εργασία).

Κλείνοντας θα ήταν παράλειψη να μην υπογραμμίσουμε ότι σε πολλούς από εμάς, και κυρίως στους επιχειρηματίες, είναι ακόμα άγνωστη η ιδέα ότι τα Άτομα με Αναπηρία μπορούν να αποτελέσουν ένα ιδιαίτερα ευρύ αγοραστικό κοινό, με πολυποίκιλες ανάγκες και συνεπώς σημαντικές ευκαιρίες για επιχειρηματικότητα και επενδύσεις.
Μία από τις βασικές αρχές του σύγχρονου marketing είναι ότι για να πετύχει μια επιχειρηματική πρωτοβουλία δεν αρκεί μόνο να αναδειχθούν τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που είναι προς πώληση, αλλά και τα οφέλη, καθώς και τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη συγκεκριμένη επιλογή σε σύγκριση με κάποια άλλη.
Συνεπώς, η στοχευμένη ένταξη των Ατόμων με Αναπηρία στην επιχειρηματική δραστηριότητα πιστεύουμε ότι θα επιφέρει πολλαπλά και πολυποίκιλα οφέλη στην ελληνική κοινωνία.